Vyčinas, Evaldas (ur. 1952)
Urodził się w Ukmergė. Litewski etnomuzykolog, pedagog, altowiolista i multiinstrumentalista, zajmujący się przede wszystkim etnoinstrumentologią i tradycyjnymi praktykami wykonawczymi. W 1977 r. ukończył Konserwatorium Litewskie w klasie altówki, następnie kształcił się w Konserwatorium Moskiewskim. Od 1980 r. związany jest z Litewską Akademią Muzyki i Teatru, gdzie został docentem. Kierował zespołem folklorystycznym „Jievaras” w latach 1980–2004, a od 1980 r. prowadzi zespół „Visi”. Gra na licznych tradycyjnych instrumentach, m.in. skrzypcach, kanklės, lirze korbowej, dudach i cymbałach.
Z cymbałami zetknął się podczas ekspedycji w okolicach Adutiškis w 1972 r., kiedy udokumentowano grę trzech miejscowych cymbalistów. W kolejnych latach zajmował się poszukiwaniem i dokumentowaniem tradycyjnych wykonawców. W 1983 r. odwiedził w Gałgach Władysława Mieczysława Wołodkiewicza, którego nagrał i z którym przeprowadził rozmowę. Kupił wówczas od niego cymbały; instrument ten pozostał w jego zbiorach. Kontakt z Wołodkiewiczem nawiązał za pośrednictwem Stasysa Grincevičiusa, członka zespołu „Jievaras” i zięcia cymbalisty. Sam Vyčinas wspominał później publicznie wizytę u cymbalisty w Gałgach i zakup jednego z jego dwóch instrumentów.
W 2006 r. wraz ze swoim magistrantem Mindaugasem Karčemarskasem przeprowadził dokumentację siedmiu cymbalistów, rejestrując obraz i dźwięk; wśród nagranych znalazł się Piotr Kaczanowski. Korzystał również z kasety przekazanej mu przez Arūnasa Lunysa, zawierającej nagrania Tekli Wincukiewicz, Taraszkiewicza i Stankiewicza, którą przegrał na płytę CD. Materiały archiwalne i własne nagrania wykorzystał następnie przy opracowaniu wydanego w 2012 r. zbioru „Muzika cimbolams”, zawierającego sto zapisów melodii wykonywanych przez szesnastu cymbalistów. W zbiorze znalazły się m.in. utwory Wołodkiewicza, Wincukiewicz i Kaczanowskiego.
Od wielu lat prowadzi także naukę tradycyjnej gry na cymbałach. Jako wykładowca kursów tradycyjnego muzykowania uczył zarówno początkujących, jak i bardziej zaawansowanych wykonawców; jego udział jako nauczyciela cymbałów jest udokumentowany m.in. w latach 2015–2024. W działalności zespołu „Visi” wykorzystuje tradycyjne składy instrumentalne obejmujące również cymbały. W 2002 r., wspólnie z Daivą Račiūnaitė-Vyčinienė, otrzymał Państwową Nagrodę im. Jonasa Basanavičiusa za działalność naukową, pedagogiczną i popularyzatorską w dziedzinie kultury tradycyjnej.
Źródła
Źródła: „Evaldas Vyčinas”, Visuotinė lietuvių enciklopedija; Juozas Šorys, „Dainologas ir instrumentologas iki kaulo ir panagių”, Šiaurės Atėnai, 20 kwietnia 2018; Evaldas Vyčinas, oprac., Muzika cimbolams. Lietuvių liaudies instrumentinė muzika, Lietuvos liaudies kultūros centras, Vilnius 2012; Lietuvos nacionalinis kultūros centras, materiały dotyczące kursów tradycyjnego muzykowania; korespondencja prywatna Evaldasa Vyčinasa z Piotrem Krupskim.