Mojsak, Edward (1925–2010)
Urodził się w 1925 r. we wsi Winkowce w powiecie lidzkim, w przedwojennym województwie nowogródzkim. Jego ojciec Wincenty był skrzypkiem prowadzącym wiejską kapelę złożoną ze skrzypiec, cymbałów i bębenka. Pierwsze cymbały Edward otrzymał około 1932 r. od krewnego Jana Maculewicza, stolarza ze wsi Cybory. Gry uczył się przede wszystkim przez obserwację, słuchanie i wspólne muzykowanie.
Jeszcze przed wojną występował na weselach, chrzcinach i zabawach. W 1940 r. grał na cymbałach w szkolnej orkiestrze w Lidzie; posługiwał się również akordeonem, skrzypcami i fortepianem. Podczas okupacji niemieckiej działał w Armii Krajowej na Nowogródczyźnie. Po wkroczeniu Armii Czerwonej został aresztowany. Przebywał w więzieniach w Lidzie, Baranowiczach i Grodnie, a następnie został zesłany do obozu pracy w Ugliczu, gdzie grał na akordeonie w obozowej „brygadzie artystycznej”.
Po powrocie do Polski kształcił się muzycznie w Poznaniu. Pracował następnie jako nauczyciel w Chojnie i Gryfinie, instruktor muzyczny oraz zastępca inspektora oświaty do spraw kultury. W latach 1961–1966 studiował na Wydziale Nauczycielskim szczecińskiej filii Akademii Muzycznej w Poznaniu.
Na Pomorzu Zachodnim prowadził rozległą działalność wykonawczą, organizacyjną i pedagogiczną. Propagował zespołową grę na cymbałach z wykorzystaniem zapisu nutowego, prowadził naukę gry i uczestniczył w tworzeniu licznych kapel. W 1990 r. opublikował Szkołę gry na cymbałach, a w 1998 r. Śpiewnik. Pieśni ludowe i popularne ziemi wileńskiej i nowogródzkiej. Konstruował również własne instrumenty i opracowywał rozwiązania dotyczące ich budowy oraz stroju.
Bogdan Matławski odnotował 48 uczniów Mojsaka rozpoczynających naukę w latach 1975–2005. Wśród nich byli późniejsi instruktorzy i nauczyciele kolejnego pokolenia cymbalistów, m.in. Katarzyna Nowicka, Teresa Narzekalak i Zygmunt Rosiński. Działalność Mojsaka stała się w ten sposób jednym z głównych ogniw powojennego przekazu tradycji gry na cymbałach na Pomorzu Zachodnim.
Źródła
Źródła: Bogdan Matławski, Cymbaliści na Pomorzu Zachodnim po 1945 roku. Spadkobiercy Jankiela, Szczecin 2006, tab. 4, s. 158–161; Piotr Dahlig, Cymbaliści w kulturze polskiej; Edward Mojsak, Szkoła gry na cymbałach, 1990; Edward Mojsak, Śpiewnik. Pieśni ludowe i popularne ziemi wileńskiej i nowogródzkiej, 1998.