Jakoveļs, Juoņs (1929–2009)
Łatgalski cymbalista i multiinstrumentalista z Meža Goldi w gminie Auleja. Gry na cymbałach zaczął uczyć się jako nastolatek, w połowie lat czterdziestych XX wieku, od kuzyna Jāzepsa Jakovelisa, grającego również na mandolinie. Następnie występował podczas wieczornych zabaw tanecznych oraz na weselach i innych uroczystościach. Grał także na mandolinie, harmonii, akordeonie i skrzypcach.
W ciągu około sześćdziesięciu lat wykształcił własny, wysoko oceniany styl. Prowadził melodię w sposób ciągły, wzbogacając ją figuracjami rytmicznymi i melodycznymi, a także łączył linię melodyczną z akordowym akompaniamentem. Posługiwał się również plektronem, prawdopodobnie przenosząc ten sposób wydobywania dźwięku z mandoliny. Charakterystyczne było ponadto wzbogacanie melodii powtarzanymi dźwiękami.
Jakoveļs sam zbudował swoje cymbały ze świerku, a pałeczki wykonał z klonu. Jako strun użył drutu pochodzącego ze starych przewodów telefonicznych. Jego instrument był strojony diatonicznie i miał dziewięć pasm strun, dających 18 dźwięków, po osiem jednakowo strojonych strun w każdym paśmie.
W grudniu 2004 roku w domu muzyka w Meža Goldi dokonano obszernego nagrania jego gry. Materiał wydano w 2008 roku na płycie Juoņs Jakoveļs. Cymbala, zawierającej 33 utwory. Nagrania dźwiękowe i towarzysząca im dokumentacja filmowa należą do najpełniejszych świadectw tradycyjnej gry na cymbałach na Łotwie.
Źródła
Źródła: Aiga Sprindža, „Cimbala – tradicionālais latviešu tautas mūzikas instruments”, Mūzikas Saule, nr 6, 2012, s. 51; Ilmārs Pumpurs, Tradicionālā cimboles spēle, Krapes pagasts: Skaņumāja, 2018, s. 9–10, 46; Valdis Muktupāvels, Tautas mūzikas instrumenti Latvijā, Rīga 2017, s. 125–126; Juoņs Jakoveļs. Cymbala, Reigys Tautys muzykys bīdreiba, 2008; Latvijas Digitālā bibliotēka.